Loading...
Ἀγχιβασίην
Ὁ «λόγος» στὸν Ἀριστοτέλη
Λόγος καὶ λογική
Ὁ «λόγος»
Ὁρισμός«Λόγος δέ ἐστι φωνὴ σημαντική, ἧς τῶν μερῶν τι σημαντικόν ἐστι κεχωρισμένον, ὡς φάσις ἀλλ᾿ οὐχ ὡς κατάφασις». [Περὶ ἑρμηνείας 16b.26]
Ὁ λόγος ὁ εἷς, ὁ λόγος ὁ ἕνας, ὁ ἀρχικός καὶ ὁ βασικός λόγος εἶναι: «ἡ κατηγορία ἑνὸς ὄντος σε ἕνα ὅν».
Ἡ λογική
Ὁ βασικός πυρῆνας τῆς λογικῆς εἶναι ὁ λόγος τῶν δύο ὅρων καὶ οἱ ἀντιστροφές του.
Μία παρένθεση ἐδῶ -- νὰ ὀνομάζουμε τὴν «λογική» «ἀριστοτελική λογική» εἶναι λανθασμένη προσέγγιση καθότι ὑπάρχει ἡ πιθανότητα παραπλάνησης κάποιου, νομίζοντας ὅτι ἔχουμε καὶ ἄλλες λογικές! Δὲν ὑπάρχει ἄλλη λογική, μία εἶναι ἡ «λογική» καὶ μόνο μία. Τὸ νὰ τὴ λέμε «ἀριστοτελική λογική» ἐπειδή ὁ Ἀριστοτέλης εἶναι ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος την περιέγραψε, αὐτὸ γίνεται τιμῆς ἕνεκεν καὶ ὁ προσδιορισμός εἶναι τιμητικός καὶ ὄχι λογικός.
Βασική πλατφόρμα στὴν σκέψη, εἶναι ἡ «ἀκολούθησις» ὅπως τὴν ὀνομάζει ὁ Ἀριστοτέλης ἢ το «συμπέρασμα» ὅπως τὸ ὀνομάζουμε ἐμεῖς, ἢ το «συνεπάγεται» ὅπως τὸ ὀνομάζουν κάποιοι ἄλλοι, ἢ το «ἑπομένως» ἢ τὸ «ἄρα». Δηλαδή μὲ ἄλλα λόγια ὅταν ἔχουμε μία κατηγορία, μία πρόταση ἐξετάζουμε τὸ πόσο ἀναγκαῖο εἶναι νὰ ὑπάρχει μία ἄλλη πρόταση ποὺ νὰ προκύπτει ἀπὸ αὐτήν. Αὐτὸ τὸ λέμε «ἀκολούθησις» «συμπέρασμα» «ἑπομένως» ἢ «ἄρα». Εἶναι ὁ πυρῆνας τοῦ συλλογισμοῦ μιᾶς προκειμένης.
Ἐδῶ ἔχουμε συνήθως ἀντιστροφή τῶν ὅρων.
«Τὸ Α τῷ Β → Τὸ Β τῷ Α»
Στὴ συνέχεια ἔχουμε τὸ συλλογισμό τριῶν ὅρων, πού εἶναι δύο προκείμενες καὶ ἂν αὐτὸς βγάζει συμπέρασμα τότε λέγεται «τέλειος συλλογισμός» καὶ ἀτελὴς ἐὰν χρειάζεται καὶ ἄλλη πρόταση γιὰ νὰ ἔχουμε ἀσφαλὲς συμπέρασμα.
«Δυνατόν», «ἀδύνατον», «ἐνδεχόμενον», «ἀναγκαῖον», εἶναι οἱ τέσσερις βασικοὶ τελεστὲς ποὺ δύναται ἡ πρόταση νὰ λάβει, καθὼς καὶ μερικοὺς συνδυασμοὺς αὐτῶν.
